
محاسبه عیدی و سنوات ۱۴۰۵ بر دو قاعده استوار است: عیدی معادل دو ماه حقوق با سقف ۹۰ روز حداقل مزد است و سنوات پایان کار برای هر سال سابقه، یک ماه آخرین حقوق است. سقف عیدی در ۱۴۰۵ برابر ۴۹٬۸۷۶٬۶۵۰ تومان است. در ادامه فرمولها، سقفها و مثالهای عددی را میخوانید.
در این مقاله از مؤسسه حسابداری کیا حسیب سپاهان، فرمول عیدی و سنوات پایان کار ۱۴۰۵، سقفها، مالیات و مثالهای کامل را آموزش میدهیم.
عیدی و پاداش سالانه چیست؟
طبق قانون، هر کارگر مشمول قانون کار حق دریافت عیدی و پاداش پایان سال معادل ۶۰ روز مزد را دارد. کارفرما باید آن را تا پایان سال پرداخت کند. اگر کارگر کمتر از یک سال کار کرده باشد، عیدی به نسبت ماهها یا روزهای کارکرد محاسبه میشود.
چه کسانی مشمول عیدی هستند؟
عیدی حق همه کارگران مشمول قانون کار است؛ چه قرارداد دائم، چه موقت، فصلی، پارهوقت یا کارمزدی داشته باشند. برای کارگرانی که مزد ثابت ماهانه ندارند (مانند کارمزدی)، مبنای محاسبه متوسط مزد دریافتی در دوره کارکرد است. کارگری که در طول سال شغلش را عوض کرده، از هر کارفرما به نسبت مدت کارکرد در همان کارگاه عیدی میگیرد. کارگری که قرارداد او در میانه سال تمام میشود نیز عیدی خود را به نسبت ماههای کارکرد دریافت میکند.
سقف و حداقل عیدی ۱۴۰۵
سقف عیدی ۹۰ روز حداقل مزد روزانه است. با حداقل مزد ۵٬۵۴۱٬۸۵۰ ریال در ۱۴۰۵:
| شرح | مبلغ سالانه (تومان) | سهم هر ماه کارکرد (تومان) |
|---|---|---|
| عیدی کارگر با حداقل مزد پایه (۶۰ روز) | ۳۳٬۲۵۱٬۱۰۰ | ۲٬۷۷۰٬۹۲۵ |
| سقف عیدی (۹۰ روز حداقل مزد) | ۴۹٬۸۷۶٬۶۵۰ | ۴٬۱۵۶٬۳۸۸ |
فرمول محاسبه عیدی ۱۴۰۵
- عیدی سالانه = مزد روزانه × ۶۰
- عیدی به نسبت کارکرد = (مزد روزانه × ۶۰ ÷ ۱۲) × تعداد ماه کارکرد
- نتیجه را با سقف ۹۰ روز حداقل مزد (۴۹٬۸۷۶٬۶۵۰ تومان در سال) مقایسه کنید؛ اگر بیشتر بود، همان سقف پرداخت میشود.
مبنای مزد روزانه، آخرین حقوق ثابت شامل حقوق پایه، پایه سنوات و مزایای مستمر است. محاسبه فقط بر اساس «حقوق پایه» یکی از اشتباهات رایج حسابداران است.
مثال محاسبه عیدی
کارمندی با حقوق و مزایای ثابت ماهانه ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان:
- مزد روزانه: ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۳۰ = ۶۶۶٬۶۶۷ تومان
- عیدی کامل سال: ۶۶۶٬۶۶۷ × ۶۰ = ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (کمتر از سقف)
- اگر فقط ۸ ماه کار کرده باشد: ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۱۲ × ۸ = حدود ۲۶٬۶۶۶٬۶۶۷ تومان
اگر حقوق ثابت ماهانه ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان باشد، عیدی محاسبهشده ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان میشود؛ چون از سقف بیشتر است، سقف قانونی ۴۹٬۸۷۶٬۶۵۰ تومان ملاک عیدی قانونی و معاف از بیمه است.
جدول عیدی بر اساس ماههای کارکرد در ۱۴۰۵
مبلغ عیدی برای کارگر با حداقل مزد پایه و سقف قانونی، بر اساس تعداد ماههای کارکرد (به تومان):
| ماههای کارکرد | عیدی با حداقل مزد پایه | سقف عیدی |
|---|---|---|
| ۱ ماه | ۲٬۷۷۰٬۹۲۵ | ۴٬۱۵۶٬۳۸۸ |
| ۳ ماه | ۸٬۳۱۲٬۷۷۵ | ۱۲٬۴۶۹٬۱۶۳ |
| ۶ ماه | ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ | ۲۴٬۹۳۸٬۳۲۵ |
| ۹ ماه | ۲۴٬۹۳۸٬۳۲۵ | ۳۷٬۴۰۷٬۴۸۸ |
| ۱۲ ماه | ۳۳٬۲۵۱٬۱۰۰ | ۴۹٬۸۷۶٬۶۵۰ |
محاسبه عیدی با کسری از ماه (روزانه)
اگر کارکرد به روز مشخص شود، از فرمول روزانه استفاده کنید: عیدی = (مزد روزانه × ۶۰ ÷ ۳۶۵) × تعداد روز کارکرد. برای کارمندی با مزد روزانه ۶۶۶٬۶۶۷ تومان و ۲۰۰ روز کارکرد: ۶۶۶٬۶۶۷ × ۶۰ ÷ ۳۶۵ × ۲۰۰ = حدود ۲۱٬۹۱۷٬۸۰۸ تومان.
نکات مهم در محاسبه عیدی
- مبنا آخرین حقوق ثابت است؛ اگر حقوق در طول سال افزایش یافته، عیدی بر اساس حقوق جدید محاسبه میشود.
- اضافه کاری و پاداشهای غیرمستمر معمولاً جزو مبنا نیستند، مگر در قرارداد ذکر شده باشند.
- اگر کارفرما عیدی بیشتر از سقف بپردازد، مازاد بر سقف قانونی مشمول بیمه خواهد بود و مازاد بر معافیت مالیاتی، مالیات دارد.
- مرخصی استعلاجی و مرخصی با حقوق جزو کارکرد محسوب میشود، اما غیبت بدون حقوق کارکرد را کم میکند.
- پرداخت عیدی باید حداکثر تا پایان سال انجام شود؛ تأخیر در پرداخت میتواند منجر به شکایت و جریمه شود.
مثال محاسبه مالیات عیدی
فرض کنید عیدی کامل ۴۹٬۸۷۶٬۶۵۰ تومان است. معافیت مالیاتی عیدی حدود ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (یکدوازدهم معافیت سالانه) است:
- مبلغ مشمول مالیات: ۴۹٬۸۷۶٬۶۵۰ − ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۹٬۸۷۶٬۶۵۰ تومان
- این مبلغ به درآمد همان ماه اضافه میشود. اگر حقوق ماهانه ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان باشد، جمع ۲۹٬۸۷۶٬۶۵۰ تومان میشود که زیر ۴۰ میلیون است و مالیاتی ندارد.
این محاسبه سادهشده است؛ در عمل مالیات با توجه به کل درآمد ماه و معافیتهای دیگر تعیین میشود.
سنوات پایان کار چیست و چگونه محاسبه میشود؟
سنوات پایان کار (حق سنوات یا مزایای پایان خدمت) طبق ماده ۲۴ قانون کار، به ازای هر سال سابقه کار معادل ۳۰ روز آخرین حقوق است و برای کسری از سال به نسبت محاسبه میشود. این مبلغ هنگام پایان قرارداد، بازنشستگی یا اتمام کار پرداخت میشود و سقف ندارد.
سنوات = آخرین حقوق ماهانه × سالهای سابقه
مثال: آخرین حقوق و مزایای ماهانه ۲۱٬۸۲۵٬۵۵۰ تومان و سابقه ۳ سال و ۶ ماه:
- ۲۱٬۸۲۵٬۵۵۰ × ۳٫۵ = ۷۶٬۳۸۹٬۴۲۵ تومان
تفاوت «پایه سنوات» و «سنوات پایان کار»
| مورد | تعریف | مبلغ ۱۴۰۵ |
|---|---|---|
| پایه سنوات | افزایش ماهانه حقوق به ازای هر سال سابقه | ۵۰۰٬۰۰۰ تومان در ماه به ازای هر سال |
| سنوات پایان کار | یک ماه حقوق به ازای هر سال، هنگام پایان کار | ۳۰ روز آخرین حقوق به ازای هر سال |
مالیات و بیمه عیدی و سنوات
- سنوات پایان کار: معاف از مالیات و معاف از حق بیمه.
- عیدی: تا سقف قانونی مشمول بیمه نیست. در مالیات، یکدوازدهم معافیت سالانه ماده ۸۴ (حدود ۴۰ میلیون تومان در ۱۴۰۵) معاف است و مازاد بر آن طبق نرخهای ماده ۸۵ مالیات دارد.
سنوات در چه شرایطی پرداخت میشود؟
سنوات پایان کار در این حالتها مطرح میشود:
- پایان قرارداد یا اتمام کار: با اتمام قرارداد کار یا کار معین، سنوات به نسبت سابقه محاسبه میشود.
- بازنشستگی: کارگر بازنشسته حق دریافت سنوات پایان کار را دارد.
- فوت کارگر: سنوات به وراث او پرداخت میشود.
- بازخرید سنوات: کارگر و کارفرما میتوانند با توافق، سنوات را در طول کار پرداخت کنند.
- استعفا یا اخراج: استحقاق سنوات بسته به نوع قرارداد، علت پایان کار و رأی مراجع حل اختلاف متفاوت است و باید جداگانه بررسی شود.
مثال کامل پایان کار: سنوات، عیدی و مرخصی
کارگری با آخرین حقوق و مزایای ماهانه ۲۱٬۸۲۵٬۵۵۰ تومان، پنج سال سابقه، در پایان آبان ماه (هشت ماه از سال جاری) قرارداد او به پایان میرسد:
- سنوات: ۲۱٬۸۲۵٬۵۵۰ × ۵ = ۱۰۹٬۱۲۷٬۷۵۰ تومان
- عیدی ۸ ماه کارکرد: ۲۱٬۸۲۵٬۵۵۰ × ۲ ÷ ۱۲ × ۸ = حدود ۲۹٬۱۰۰٬۷۳۳ تومان
- حقوق ماه جاری و مرخصی استفادهنشده: به نسبت روزهای باقیمانده مرخصی (هر روز ۷۲۷٬۵۱۸ تومان)
مجموع این اقلام، حق و حقوق پایان کار را تشکیل میدهد و باید در تسویه حساب نهایی در فیش جداگانه نوشته شود.
ذخیره سنوات در حسابداری
شرکتها هر ماه بخشی از سنوات را به عنوان ذخیره در دفاتر ثبت میکنند تا هنگام پایان کار کارگر، یکباره بار مالی سنگین ایجاد نشود. فرمول ساده ذخیره ماهانه: آخرین حقوق ماهانه ÷ ۱۲ برای هر کارگر. برای کارگر با حقوق ۲۱٬۸۲۵٬۵۵۰ تومان، ذخیره ماهانه حدود ۱٬۸۱۸٬۸۰۰ تومان میشود.
اشتباهات رایج در عیدی و سنوات
- محاسبه فقط بر اساس حقوق پایه و نادیده گرفتن سنوات و مزایای مستمر
- اعمال سقف ۹۰ روز روی سنوات؛ در حالی که سنوات سقف ندارد
- قاطی کردن پایه سنوات (حقوق ماهانه) با سنوات پایان کار
- فراموش کردن کسر مالیات از مازاد معافیت عیدی
- نپرداختن عیدی تا پایان اسفند
پرسشهای پرتکرار
عیدی ۱۴۰۵ چقدر است؟
دو ماه حقوق؛ با سقف ۴۹٬۸۷۶٬۶۵۰ تومان.
سقف عیدی ۱۴۰۵ چقدر است؟
۹۰ روز حداقل مزد، یعنی ۴۹٬۸۷۶٬۶۵۰ تومان.
آیا کارگر با کمتر از یک سال سابقه عیدی میگیرد؟
بله، به نسبت مدت کارکرد.
سنوات ۱۴۰۵ چقدر است؟
برای هر سال کار، یک ماه آخرین حقوق و مزایای مستمر؛ بدون سقف.
عیدی مشمول مالیات است؟
فقط مازاد بر معافیت یکدوازدهم سقف سالانه.
عیدی کارگر پارهوقت چگونه حساب میشود؟
به نسبت متوسط مزد و کارکرد او؛ حق عیدی برای همه مشمولان قانون کار وجود دارد.
آیا عیدی و سنوات همزمان پرداخت میشود؟
بله؛ هرکدام حق جداگانه هستند و ارتباطی به هم ندارند.
آیا سنوات مالیات دارد؟
خیر؛ سنوات پایان خدمت معاف از مالیات و بیمه است.
اگر کارفرما عیدی نپردازد چه کنم؟
از طریق اداره کار و هیئت تشخیص و حل اختلاف میتوانید شکایت کنید و علاوه بر اصل عیدی، خسارت تأخیر هم قابل مطالبه است.
سنوات سقف دارد؟
خیر؛ سنوات پایان کار سقف قانونی ندارد، برخلاف عیدی.
منبع و سلب مسئولیت: ارقام این مقاله تا ۱۴ آبان ۱۴۰۵ گردآوری و بررسی شده است. پیش از اقدام رسمی، آنها را با آخرین مصوبهی شورای عالی کار و بخشنامههای وزارت کار، سازمان تأمین اجتماعی و سازمان امور مالیاتی مطابقت دهید. مثالهای این مقاله آموزشی هستند و جایگزین مشاورهی رسمی نیستند.


