سازمان امور مالیاتی کشور با صدور بخشنامهٔ شمارهٔ ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰ تکلیف مالیات عملکرد سال ۱۴۰۴ بسیاری از صاحبان مشاغل را روشن کرده است. در این مقاله، متن بخشنامه را به زبان ساده و گامبهگام برایتان توضیح میدهیم تا پیش از پایان آبانماه بدانید دقیقاً چه کاری باید انجام دهید.
بر اساس ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم (مصوب ۱۳۹۴) و تبصرهٔ آن، سازمان امور مالیاتی میتواند برای بخشی از صاحبان مشاغل، بهجای رسیدگی به دفاتر و اظهارنامه، مالیات مقطوع تعیین کند. بخشنامهٔ تازه، شیوهٔ اجرای این قانون برای عملکرد سال ۱۴۰۴ را مشخص میکند و مخاطب آن ادارات کل امور مالیاتی سراسر کشور است؛ اما اثرش مستقیماً به دست صاحبان مشاغل، فروشگاهها، مطبها، کارگاهها و اصناف میرسد.
هدف اعلامشدهٔ بخشنامه، تسهیل وصول مالیات، اجرای عدالت مالیاتی و ایجاد هماهنگی و وحدت رویه در تعیین مالیات عملکرد ۱۴۰۴ است. این بخشنامه دو مسیر اصلی دارد:
برای اینکه سردرگم نشوید، سه وضعیت اصلی را در جدول زیر کنار هم گذاشتهایم:
| وضعیت شما | مسیر مالیاتی | اقدام لازم |
|---|---|---|
| فروش خالص ۱۴۰۴ تا ۷۲ میلیارد تومان و فرم مقطوع برای شما بارگذاری شده | مالیات مقطوع (بند الف) | بررسی مبلغ در درگاه، پرداخت یا تقسیط؛ در صورت عدم پذیرش، تسلیم اظهارنامه تا ۱۴۰۵/۰۸/۳۰ |
| مشمول گروههای اول تا سوم ماده ۹۵ با فروش بیش از ۷۲ میلیارد تومان و کمریسک | اظهارنامهٔ پیشفرض (بند ب) | تأیید یا تکمیل و تسلیم اظهارنامه در درگاه، پرداخت مالیات تا ۱۴۰۵/۰۸/۳۰ |
| فروش بیش از ۷۲ میلیارد تومان و خارج از دو حالت بالا | خارج از مالیات مقطوع | تسلیم اظهارنامه با تکمیل فرم اظهارنامهٔ مالیاتی طبق مقررات قانونی |
| پروندهٔ غیرفعال در تمام سال ۱۴۰۴ | موضوعیت ندارد | اعلام غیرفعالبودن؛ تسلیم اظهارنامه یا فرم تبصرهٔ ماده ۱۰۰ لازم نیست |
طبق بند (الف) بخشنامه، همهٔ صاحبان مشاغل (اعم از انفرادی و مشارکتی) که مجموع فروش خالص کالا و ارائهٔ خدمات آنها در سال ۱۴۰۴ حداکثر ۷۲۰ میلیارد ریال (۷۲ میلیارد تومان) بوده، مشمول مالیات مقطوع هستند. فرم مالیات مقطوع این افراد در درگاه خدمات الکترونیکی سازمان به نشانی my.tax.gov.ir بارگذاری میشود.
این افراد از ارائهٔ دفاتر، اسناد و مدارک موضوع قانون مالیاتهای مستقیم و همچنین ارائهٔ اظهارنامهٔ مالیاتی برای عملکرد ۱۴۰۴ معافاند. اما بخشنامه تصریح میکند که این معافیت منوط به عدم تسلیم اظهارنامهٔ مالیاتی است.
سازمان امور مالیاتی با توجه به اطلاعات و سوابق موجود در پایگاه اطلاعاتی خود، مالیات مقطوع را تعیین و مراتب را در درگاه الکترونیکی اعلام میکند. نکتهٔ مهم: اگر فروش و درآمد خالص اعلامشده توسط سازمان کمتر از فروش واقعی شما باشد، موظفید میزان فروش واقعی خود را در سامانه ثبت کنید. تا زمانی که فروش ابرازی شما در سقف ۷۲۰ میلیارد ریال بماند، مالیات مقطوع بر مبنای همان فروش ابرازی تعیین میشود.
مالیات مقطوع تعیینشده طبق بخشنامه قطعی است. اگر آن را نمیپذیرید، تنها راه، تسلیم اظهارنامهٔ مالیاتی حداکثر تا ۱۴۰۵/۰۸/۳۰ است. اگر تا این تاریخ اظهارنامه ندهید، برگ قطعی مالیات بر اساس همان مالیات مقطوع محاسبهشده (بارگذاریشده) صادر خواهد شد.
مؤدیانی که با نپذیرفتن فرم تبصرهٔ ماده ۱۰۰ اظهارنامه میدهند، مالیات ابرازی خود را میتوانند حداکثر در ۱ ماه (۲ قسط مساوی) تقسیط کنند.
اگر مالیات شما از سوی سازمان صفر محاسبه شده، لازم نیست برای تأیید فرم با مبلغ صفر به درگاه مراجعه کنید و این موضوع با پیامک هم به شما اطلاع داده میشود. در هر حال، آخرین اقدام مؤدی ملاک عمل خواهد بود. اگر هم در تمام سال ۱۴۰۴ پروندهٔ شما غیرفعال بوده و این را اعلام کنید، تسلیم اظهارنامه یا فرم تبصره ماده ۱۰۰ برای شما موضوعیت ندارد.
بند (ب) بخشنامه مربوط به صاحبان مشاغلی است که از سقف ۷۲۰ میلیارد ریال بیشتر فروش داشتهاند، در گروههای اول، دوم و سوم آییننامهٔ اجرایی ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم قرار میگیرند و بهعنوان مؤدی کمریسک شناسایی شدهاند. برای این گروه، سازمان امور مالیاتی بر اساس اطلاعات خودش یک اظهارنامهٔ پیشفرض تهیه و در درگاه بارگذاری میکند. دو حالت وجود دارد:
اگر مؤدی اقلامی مثل درآمدها، هزینهها یا فروش را در اظهارنامهٔ تولیدشده تغییر دهد، رسیدگی سیستمی بر مبنای اطلاعات واردشده توسط خود مؤدی انجام میشود. این حکم برای کسانی که اظهارنامهٔ اصلاحی را در مهلت قانونی ارسال میکنند هم جاری است.
اگر بعداً با رعایت قوانین و مقررات، اسناد و مدارک مثبتهای به دست آید که نشان دهد فروش و درآمد شما بیش از مبنای محاسبهٔ مالیات مقطوع بوده است، دو حالت پیش میآید:
همین منطق برای مؤدیان اظهارنامهٔ پیشفرض هم برقرار است: اگر بعداً مشخص شود فروش و درآمد بیش از مبنای اظهارنامهٔ تأییدشده بوده، مابهالتفاوت مالیات با جرائم مربوطه مطالبه خواهد شد. اگر فعالیت واقعی شما با موضوع فعالیت ثبتشده در سامانهٔ ثبتنام (اینتاکد) متفاوت باشد، یا معافیت، بخشودگی و نرخ صفرِ اعلامشده واقعی نباشد، مابهالتفاوت مالیات مقطوع از طریق صدور برگ قطعی در درگاه الکترونیکی به شما اعلام میشود؛ با این حال حق اعتراض شما طبق قانون مالیاتهای مستقیم محفوظ است.
برای صاحبان مشاغلی که بخشی از واریزیهای حساب بانکی آنها از طریق دستگاه کارتخوان (POS) یا سایر ابزارهای پرداخت، درآمد آنها نیست (مثل نمایشگاههای اتومبیل، بنگاههای معاملات املاک، حقالعملکاران و مشاغل مشابه)، این موضوع در تعیین مالیات مقطوع لحاظ میشود.
برای پزشکانی که مشمول بند (ب) تبصرهٔ (۱) قانون بودجهٔ ۱۴۰۴ بودهاند، مالیات مقطوع معادل مالیات تعیینشده طبق این بخشنامه یا مالیات مکسورهٔ آنها (هر کدام بیشتر باشد) محاسبه میشود.
در خصوص مؤدیانی که در املاک استیجاری فعالیت شغلی دارند، هزینههای اجارهٔ پرداختشده به شرط احراز، در محاسبهٔ مالیات مقطوع مؤثر خواهد بود.
اگر اعلام کنید بخشی از مبالغ تراکنشهای بانکیتان مربوط به تراکنشهای مشکوکبهتجاری و چکهای انتقالی و غیرتجاری است، این مبالغ از محاسبهٔ مالیات مقطوع و اظهارنامهٔ پیشفرض کسر میشود. این مبالغ بعداً توسط سازمان بررسی میشود و اگر درآمدی بودن آنها احراز شود، مالیات و جرائم متعلق مطالبه خواهد شد و برای این جرائم، تفویض اختیار بخشودگی هم وجود ندارد. اگر مدارک مثبت غیردرآمدی بودن در اختیار دارید، میتوانید آنها را بهصورت الکترونیکی در سامانهٔ ساتا (بخش رسیدگی به تراکنشهای بانکی) بارگذاری کنید تا هنگام رسیدگی بررسی شود.
بخشنامه برای تشویق به پذیرش و تسلیم بهموقع، تسهیلاتی در نظر گرفته است. جرائم موضوع ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانهٔ مؤدیان برای مؤدیان بند (الف) (مشروط به عدم تسلیم اظهارنامه) و مؤدیانی که اظهارنامهٔ پیشفرض را میپذیرند و تسلیم میکنند، بر اساس فروش سال ۱۴۰۴ بهصورت زیر بخشوده میشود:
| ردیف | میزان فروش کالا و خدمات در ۱۴۰۴ (ریال) | معادل به تومان | میزان بخشودگی |
|---|---|---|---|
| ۱ | تا ۱۴۴٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | تا ۱۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون | ۱۰۰٪ |
| ۲ | ۱۴۴٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۱ تا ۲۸۸٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | تا ۲۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون | ۹۸٪ |
| ۳ | ۲۸۸٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۱ تا ۴۳۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | تا ۴۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون | ۹۶٪ |
| ۴ | ۴۳۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۱ تا ۵۷۶٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | تا ۵۷ میلیارد و ۶۰۰ میلیون | ۹۴٪ |
| ۵ | ۵۷۶٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۱ تا ۷۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | تا ۷۲ میلیارد | ۹۲٪ |
| ۶ | ۷۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۱ به بالا | بیش از ۷۲ میلیارد | ۹۲٪ |
مابهالتفاوت جرائم (بخشی که بخشوده نمیشود) متعاقباً با صدور برگ مطالبه محاسبه و وصول خواهد شد. علاوه بر این، ادارات کل امور مالیاتی موظف شدهاند برای صاحبان مشاغلی که فرم تبصرهٔ ماده ۱۰۰ را تأیید و ارسال یا اظهارنامهٔ پیشفرض را تأیید یا تکمیل میکنند، امکان بخشودگی ۱۰۰٪ جرائم موضوع مواد ۱۶۹ و ۲۷۲ قانون مالیاتهای مستقیم را در رابطه با عملکرد ۱۴۰۴، حسب مورد فراهم کنند.
مهلت پرداخت مالیات تعیینشده در اجرای بندهای (الف) و (ب) تا ۱۴۰۵/۰۸/۳۰ است. اگر امکان پرداخت یکجا ندارید، بخشنامه این امکان را داده که مالیات را تقسیط کنید:
| روش پرداخت | حداقل تقسیط | حداکثر تقسیط |
|---|---|---|
| تقسیط عادی (متناسب با نوع و محل فعالیت) | ۴ ماه (۵ قسط مساوی) | ۸ ماه (۹ قسط مساوی) |
| تقسیط با ثبت چک الکترونیک | ۵ ماه (۶ قسط مساوی) | ۹ ماه (۱۰ قسط مساوی) |
| مؤدیانی که فرم تبصرهٔ ماده ۱۰۰ را نپذیرفته و اظهارنامه دادهاند | حداکثر ۱ ماه (۲ قسط مساوی) | |
مدت تقسیط در بازهٔ بالا به نوع و محل فعالیت مؤدی بستگی دارد و در بخشنامه، تأثیرپذیری از آسیب جنگ هم بهعنوان یکی از معیارهای تعیین مدت تقسیط ذکر شده است.
توجه: نام دقیق منوها و مراحل در درگاه ممکن است با گذشت زمان تغییر کند؛ در صورت ابهام، از کارشناس مالیاتی کمک بگیرید.
ما در کیا حسیب باور داریم که تصمیم مالیاتی درست، با سیستم و مستندات شروع میشود. کارشناسان خدمات مالیاتی و اظهارنامهٔ مشاغل ما میتوانند وضعیت پروندهٔ مالیاتی شما را بررسی کنند، مبنای محاسبهٔ مالیات مقطوع یا اظهارنامهٔ پیشفرض را با اسناد شما تطبیق دهند و مسیر مناسب (پذیرش، اصلاح یا اظهارنامه) را پیشنهاد کنند. اگر دفاتر و گزارشهای شما با نرمافزارهایی مثل سپیدار نگهداری میشود، راستیآزمایی فروش و درآمد بسیار سریعتر و دقیقتر انجام میشود.
اگر برای تنظیم دفاتر به حسابدار نیاز دارید، از خدمات اعزام حسابدار هم میتوانید استفاده کنید یا مستقیماً از صفحهٔ تماس با ما مشاورهٔ اولیه بگیرید.
طبق بخشنامهٔ شمارهٔ ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰، مهلت پرداخت مالیات تعیینشده در اجرای بندهای (الف) و (ب) و همچنین مهلت تسلیم اظهارنامه برای مؤدیانی که مالیات مقطوع را نمیپذیرند، تا تاریخ ۱۴۰۵/۰۸/۳۰ یعنی پایان آبانماه ۱۴۰۵ است.
صاحبان مشاغل اعم از انفرادی و مشارکتی که مجموع فروش خالص کالا و ارائهٔ خدمات آنها در سال ۱۴۰۴ حداکثر ۷۲۰ میلیارد ریال (معادل ۷۲ میلیارد تومان) بوده و فرم مالیات مقطوع برای آنها در درگاه خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی بارگذاری شده است.
مالیات مقطوع تعیینشده قطعی است؛ اما اگر آن را نمیپذیرید، باید حداکثر تا ۱۴۰۵/۰۸/۳۰ اظهارنامهٔ مالیاتی تسلیم کنید. در صورت تسلیمنکردن اظهارنامه، برگ قطعی بر اساس همان مالیات مقطوع محاسبهشده صادر میشود.
در این حالت مؤدی مکلف است میزان فروش واقعی خود را در سامانه درج کند. اگر فروش ابرازی هم در سقف ۷۲۰ میلیارد ریال بماند، مالیات مقطوع بر مبنای فروش ابرازی تعیین میشود. پنهانکردن فروش واقعی و کشف آن بعداً، مابهالتفاوت مالیات و جرائم را در پی دارد.
اظهارنامهٔ پیشفرض را سازمان امور مالیاتی بر پایهٔ اطلاعات موجود در پایگاه خود تهیه و در درگاه خدمات الکترونیکی بارگذاری میکند. این اظهارنامه برای صاحبان مشاغل گروههای اول، دوم و سوم آییننامهٔ اجرایی ماده ۹۵ است که فروش و درآمد خالص آنها در ۱۴۰۴ بیش از ۷۲۰ میلیارد ریال بوده و بهعنوان مؤدی کمریسک شناسایی شدهاند.
بله. مالیات مقطوع یا ابرازی، متناسب با نوع و محل فعالیت، از ۵ قسط مساوی (۴ ماه) تا ۹ قسط مساوی (۸ ماه) قابل تقسیط است. اگر پرداخت از طریق ثبت چک الکترونیک انجام شود، تقسیط از ۶ قسط (۵ ماه) تا ۱۰ قسط (۹ ماه) امکانپذیر است.
خیر. مؤدیانی که مالیات آنها توسط سازمان صفر محاسبه شده، نیازی به مراجعه به درگاه my.tax.gov.ir و تأیید فرم تبصره ماده ۱۰۰ با مبلغ صفر ندارند و موضوع از طریق پیامک هم به اطلاع آنها میرسد.
طبق بخشنامه، در صورت اعلام مؤدی مبنی بر غیرفعالبودن پروندهٔ مالیاتی در تمام سال، تسلیم اظهارنامه یا فرم تبصره ماده ۱۰۰ برای آن مؤدی موضوعیت ندارد.
بخشنامهٔ شمارهٔ ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰ مورخ ۱۴۰۵/۰۷/۲۹ (PDF)
مالیات مقطوع عملکرد ۱۴۰۴ صاحبان مشاغل در اجرای تبصرهٔ ماده ۱۰۰ و اظهارنامهٔ پیشفرض (۶ صفحه)
دانلود فایل بخشنامه ←این مطلب بر اساس متن بخشنامهٔ شمارهٔ ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰ سازمان امور مالیاتی کشور تهیه شده و جنبهٔ آموزشی و عمومی دارد؛ جایگزین مشاورهٔ تخصصی نیست. شرایط هر پروندهٔ مالیاتی متفاوت است و پیش از هر اقدامی، با کارشناسان مالیاتی کیا حسیب مشورت کنید.
پیش از پایان مهلت ۳۰ آبان، کارشناسان کیا حسیب وضعیت مالیات مقطوع یا اظهارنامهٔ پیشفرض شما را بررسی میکنند